Kneiterhard keileem, de bemoeienissen van natuurvorser en onderwijzer Jac. P. Thijsse met Texel, de ‘korte Afsluitdijk’, echte en onechte Wieringers, de wond in het landschap van Wieringen en de Wierdijken.

Stop film

Route: Texel - Oost-Oosterend - de Schorren - de Slufter - de Hooge Berg - Den Hoorn - de Hors - de Razende Bol - Wieringen - Hippolytushoef - Den Oever - de Wierdijk - Stroe - Wieringermeerpolder.

Texel blijkt het "ophangpunt" van de Nederlandse kust te zijn. Op Texel ligt de Hooge Berg, een oeroud stukje land, 150.000 jaar geleden door het ijs uit Scandinavië gebracht. Deze stevige keileembult liet zich niet meer wegspoelen door de zee. Hierdoor konden ook de vele zandbanken die door de zee verplaatst werden niet verder en werd er een begin gemaakt met de kust van Holland.

Ook hoe het daarna verder gaat is op Texel goed te zien. Op de zuidwest hoek van Texel, achter de Mokbaai, kun je duintjes zien "groeien". Kleine zandheuveltjes die langzaam uitgroeien tot de metershoge duinen die wij kennen. Wie dacht dat wij onze duinen aan het helmgras te danken hebben, komt bedrogen uit. Voordat het helmgras kan aarden, komt eerst het biestarwegras, dat onder de meest barre omstandigheden weet te overleven en het kleinste bultje zand al weet vast te houden met zijn worteltjes.

Kees en Theo trekken verder naar natuurgebied De Slufter. Een mooi voorbeeld van hoe interessant het kan zijn om af en toe niet in te grijpen in de natuur. Jacques P. Thijsse maakte zich sterk voor behoud van wat hij een belangrijk natuurgebied noemde. Er is naar hem geluisterd, door zijn boeken en verhalen kwamen vele toeristen naar Texel om de vogels en hun leefgebied te bekijken, en Thijsse stond daarmee aan de wieg van een inmiddels bloeiende toeristenindustrie.

Via het ogenschijnlijk meest ongerepte stukje natuur van Nederland: de Razende Bol, gaat de reis verder naar Wieringen. Wieringen is zichtbaar oud. Het landschap en de vergezichten doen meer denken aan Denemarken, dan aan Holland. Ook Wieringen bestaat al sinds de eerste IJstijd. De gletchers hebben daar gezorgd voor een glooiend landschap dat hoog boven het water uitsteekt.

De Wieringers beschermden hun eiland eeuwenlang tegen de Zuiderzee met dijken van... gedroogd zeegras. De herinnering aan het moment waarop Wieringen eiland-af werd, staat nog vers in het geheugen gegrift van de Wieringers. In 1924 werd het eiland verbonden met het vasteland met de Amsteldiepdijk. Een dijk die door de Wieringers overigens steevast de Korte Afsluitdijk genoemd wordt.

Op Wieringen krijgen Theo en Kees ook antwoord op de prangende vraag: Wat is keileem eigenlijk?